Kunnen en niet kunnen

Wat je oefent

• Kies ebil of abil op basis van de laatste klinker van de stam.
• Gebruik eme of ama voor niet kunnen.
• Zet y wanneer de stam op een klinker eindigt.

Uitleg

Kunnen

Kunnen gebruikt -ebil of -abil. De klinker is de laatste klinker van de stam. Voorklinkers e i ö ü krijgen e: gelebilirim, ik kan komen, yüzebilirim, ik kan zwemmen, en görebilirim, ik kan zien. Achterklinkers a ı o u krijgen a: yazabilirim, ik kan schrijven, en bakabilirim, ik kan kijken. Na bil is de volgende klinker altijd -ir, omdat bil zelf i heeft. Daarom is de uitgang van yazabilirim -irim, niet een achterklinker.

Niet kunnen

Niet kunnen gebruikt een ander achtervoegsel, -eme of -ama, met dezelfde keuze tussen e en a. gelemem betekent ik kan niet komen. yüzemem betekent ik kan niet zwemmen. yazamam betekent ik kan niet schrijven. Houd dit apart van de gewone ontkenning. gelmem betekent ik kom niet. Het zegt niet of de persoon het kan. De klinker in gele- maakt de vorm tot kunnen. De voorbeelden hieronder zijn vaardigheden, zodat kunnen duidelijk blijft.

Stammen die op een klinker eindigen

Als de stam op een klinker eindigt, zet je y vóór het achtervoegsel. okumak eindigt op u, een achterklinker, dus ik kan lezen is okuyabilirim en ik kan niet lezen is okuyamam. De y is een bindmedeklinker, en de a komt nog steeds van u. Een voorklinker werkt hetzelfde: söyleyebilirim, ik kan zeggen. In de bevestigende vorm is ik -im omdat het op -ir volgt. In de ontkenning is ik alleen -m: gelemem en okuyamam.

Voorbeelden

1. Yüzebilirim.Ik kan zwemmen.
2. Yüzemem.Ik kan niet zwemmen.
3. Yazabilirim.Ik kan schrijven.
4. Okuyabilirim.Ik kan lezen.
5. Okuyamam.Ik kan niet lezen.

Veelgemaakte fouten

• gelmem en gelemem zijn allebei echt. Alleen gelemem betekent ik kan niet komen.
• Na -bil schrijf je -ir. yazabilirim stapt aan het eind niet over op ı.